Hoe kun je schermtijd begrenzen – een overzicht met handige tips

Na een aantal weken van vakantie en lockdown taferelen, wordt het weer pijnlijk duidelijk: wat een uitdaging het is om schermtijd te begrenzen. Natuurlijk is het ook een tijd waarin er weinig anders te doen is, en het heeft voor kinderen ook leuke kanten. Beetje gamen, scrollen en filmpjes kijken kan een heerlijke ontspanning zijn. Maar de nadelen zijn ook duidelijk. Het kan leiden tot slechter gezichtsvermogen, overprikkeling en boosheid. En in ergere gevallen zelfs verslaving. Op zoek dus naar handige en praktische tips om de schermtijd te verminderen.

game balan wonderworld

Uitdagende opvoedtaak

Voor veel ouders is het de grootste uitdaging in de opvoeding. Het begrenzen van de schermtijd. Het gaat natuurlijk vooral om balans. Schermtijd wil je afwisselen met beweging, frisse lucht, creativiteit en ook gewoon lekker spelen. De wereld en je eigen talenten ontdekken. Soms vinden ouders het allemaal niet echt zorgelijk en krijgen kinderen al vanaf jonge leeftijd veel vrijheid.

Soms wordt het vergeleken met de televisietijd van vroeger, waar vele ouders ook uren naar hebben gekeken. En dat is zo, maar het wezenlijke verschil is dat er nu eindeloos doorgeklikt kan worden. Er is geen stop. Maar wel een fuik van specifiek op de interesses van je kind afgestemde filmpjes en games. Daar hebben de makers heel goed over nagedacht.

Maar wat als je zelf als ouder behoefte hebt aan rust, of tijd nodig hebt voor werk/huishouden? Dan kan het heerlijk zijn als ze even onder de pannen zijn met hun schermpje. Maar er ontstaat vaak een patroon van steeds wat langer willen zitten, en steeds wat meer strijd om dat scherm weer uit te krijgen. Dus grenzen, duidelijkheid en structuur zijn erg belangrijk om aan te houden.

Tips om schermtijd te begrenzen

Maar help hoe kun je de schermtijd dan op een goede manier begrenzen? Zijn er digitale mogelijkheden misschien? En handige opvoedhacks willen we ook graag!

schermtijd begrenzen pexels-jessica-lewis-creative-4200824
Foto van jessica lewis creative via Pexels

Digitale tips

Maak allereerst gebruik van de digitale mogelijkheden die er zijn om schermtijd te begrenzen en het app gebruik in de gaten te houden.

  • Schermtijd instellen via je eigen apparaat. Zowel Apple, Samsung, Android en Windows bieden hiervoor mogelijkheden. Bijvoorbeeld op de website van Kliksafe vind je een uitleg hoe dit in te stellen. Denk aan welke apps je kind mag downloaden en hoeveel schermtijd ze mogen.
  • Bosco app. Stelt schermtijd in, maar deze app biedt ook mogelijkheden voor bijvoorbeeld het volgen van de locatie en waarschuwingen bij ongepaste berichten.
  • Zet meldingen en geluiden uit. In sommige app groepen van kinderen worden honderden berichtjes gestuurd. Het is echt niet goed voor het brein als je als kind steeds een melding hoort.
  • Heel simpel, maar wel belangrijk: leg de schermen uit het zicht zodra ze zijn gestopt. Dan komen ze niet snel weer in de verleiding. En dat werkt ook heel goed met je eigen telefoon.

Opvoedtips

Wat werkt in de opvoeding om schermtijd te begrenzen? Er zijn een aantal algemene tips. Maar het blijft natuurlijk een kwestie van uitproberen, en bepalen wat bij jouw kind en diens leeftijd past!

  • Duidelijke en vaste regels qua tijden. Niet vroeg in de ochtend en laat in de avond. Stel de tijden in goed overleg vast en leg ook uit waarom dit nodig is.
  • Taken zoals huiswerk hebben prioriteit. Uitstellen van vervelende taken gaat heel makkelijk als je steeds wordt verleid om nog een spel te doen of filmpje te kijken.
  • Goed gedrag belonen. Met extra schermtijd eventueel, maar liever nog met een andere dingen waar je kind blij van wordt.
  • Geef een goede reden om te stoppen. Even samen een lekkere snack eten bijvoorbeeld of in ieder geval een positief pauzemoment.
  • Verdiep je in de spellen die je kind speelt of wat ze op hun telefoon doen. Merk je een toename van prikkelbaarheid na een bepaalde activiteit? Of is er juist een spel dat ontspannend werkt?
  • Schermen niet mee naar de slaapkamer na etenstijd. Voor basisschool leerlingen is dat zeker nodig, maar in de puberteit zal dat moeilijker te begrenzen zijn. Ook dan wil je dat ze een uur voor het inslapen geen scherm meer aan hebben, omdat dit bewezen slecht is voor de slaapkwaliteit.

Ouderschap

Hoe je als ouder in het leven staat heeft natuurlijk veel uitwerking op de opvoeding. Heb je stress, of zijn er zaken waar je persoonlijk mee worstelt? Die hebben prioriteit om aan te pakken zodat je als opvoeder stabiel bent. En zodat je genoeg energie hebt om die schermtijd te begrenzen. Wat zijn aandachtspunten van het bewuste ouderschap:

  • Modelgedrag. Laat zelf je telefoon regelmatig even uit het zicht. Richt je aandacht 100% op je kind als ze dat nodig hebben. Dus niet met een schuin oog op insta.
  • Verbind en verdiep zijn de sleutelwoorden. Blijf contact zoeken en leuke dingen doen. Doe regelmatig even mee met gamen of met een TikTok dansje. Zo versterk je de band met je kind.
  • Vraag na hoe het online is gegaan. Gewonnen of verloren, nare berichten gekregen, pestervaringen? Eigenlijk zoals je ook vaak vraagt hoe het op school is gegaan. Want de online wereld vormt net zo’n belangrijk onderdeel van hun leven.
  • Humor is een belangrijke hack voor allerlei soorten opvoedperikelen. Van even kietelen tot een gek stemmetje opzetten. Het kan de spanning ontladen en alles even resetten.
  • Naarmate je kinderen ouder worden, begint natuurlijk ook een stukje loslaten. Erop vertrouwen dat ze hun eigen weg ontdekken en daarbij fouten mogen maken. Dat maakt ze uiteindelijk het meest weerbaar.
schermtijd begrenzen pexels-nicola-barts-7943486
Foto van nicola barts via Pexels

Schermtijd begrenzen van je gamende kind

In het boek Mijn Gamende Kind staat een handig model beschreven waarmee je wat inzicht krijgt in het gamen. Is het nog gezond en in balans? Door auteur en ervaringsdeskundige Koen Schobbers is De Spel schijf van 5 ontwikkeld. Blijft er naast het gamen voldoende tijd over voor Slaap, Studie, Sport, Sociaal en Spel dan is er balans. Als bepaalde gebieden te lijden hebben onder het schermgebruik, dan is het wel belangrijk om in te grijpen.

Al met al is de schermtijd begrenzen een lastige opvoedtaak, waar je gewoonweg wat (veel) energie in zal moeten stoppen. Zodat ze ergens aan het einde van de puberteit afgeleverd worden met brede interesses, een leuk sociaal leven én zonder scheve nek.

Nog een tip: als ze dan schermtijd hebben, dan kun je ook bekijken hoe deze tijd zinvol te besteden. We maakten bijvoorbeeld een overzicht van educatieve apps voor jonge kinderen.

pexels-monstera-7114082
Foto van monstera via Pexels

Handige boeken en producten voor schermtijd begrenzen

Footer1

Lianne
Delen is enorm lief

Lianne

Ik ben Lianne, 40 jaar oud en moeder van drie hele lieve jongens. Opgeleid als orthopedagoog en geïnteresseerd in alles rondom opvoeding en ontwikkeling. Hoe kun je als ouder mindful te werk gaan, hoe zorg je voor jezelf en hoe hou je het een beetje leuk?

2 Responses

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Post comment

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.