Als Montessorileerkracht én ouder ben ik altijd op zoek naar manieren om de principes van Maria Montessori niet alleen in het klaslokaal toe te passen, maar ook thuis. Sinds een paar maanden werk ik twee dagen per week op een 0-4 groep. Om mij hier goed op voor te bereiden, heb ik de boeken De Montessori Baby en Het Montessori Kind van Simone Davies gelezen. Beide boeken hebben me geïnspireerd en waardevolle inzichten gegeven. Niet alleen voor mijn werk op het kinderdagverblijf, maar ook voor de opvoeding van mijn eigen kind, dat momenteel de puberteit ingaat en steeds zelfstandiger wordt. In deze blog geef ik je een korte samenvatting over Opvoeden volgens de Montessori-methode.
De eerste jaren: Rust, respect en een veilige omgeving
In De Montessori Baby wordt benadrukt hoe belangrijk rust, respect en begrip zijn bij de verzorging van een baby. In een wereld waarin haast en prikkels vaak de boventoon voeren, pleit Simone Davies ervoor om het juist rustig aan te doen. Dit betekent:
- Een ‘ja’-ruimte creëren. Een veilige, minimalistische omgeving waarin een baby vrij kan bewegen en ontdekken zonder dat je continu “nee” hoeft te zeggen.
- Observeren in plaats van sturen. In plaats van je baby te vermaken, geef je hen de ruimte om zelf dingen te ontdekken.
- Eenvoudige, natuurlijke materialen aanbieden: Denk aan houten speelgoed, spiegels en sensorische objecten die de nieuwsgierigheid prikkelen zonder overprikkeling.
- Verzorging met aandacht: Voeden en verschonen zonder haast, zodat het een moment van verbinding en hechting wordt.
Gebruik je deze tips dan ben je aan het opvoeden volgens de Montessori-methode. Dit alles draagt bij aan een veilige basis waarin een kind op eigen tempo kan groeien en ontwikkelen.
De peuter- en kleutertijd: Zelfstandigheid en nieuwsgierigheid stimuleren
Zodra kinderen de peuterfase bereiken, begint hun drang naar zelfstandigheid echt zichtbaar te worden. In Het Montessori Kind wordt uitgebreid besproken hoe je je huis en routines kunt aanpassen om deze onafhankelijkheid te ondersteunen:
- Het huis Montessori-proof maken. Denk aan een lage kapstok, een keukentje waar ze zelf hun boterham kunnen smeren, en meubels op kinderhoogte.
- Activiteiten passend bij hun ontwikkeling aanbieden. Bijvoorbeeld zelf groenten snijden met een kindvriendelijk mes*, water inschenken uit een klein kannetje, of eenvoudige huishoudelijke klusjes doen.
- Positieve communicatie en wellevendheid voorleven. Laat je kind zien hoe je anderen respectvol aanspreekt en hoe je emoties op een gezonde manier uit.
Door je kind steeds een stapje meer verantwoordelijkheid te geven, groeit hun zelfvertrouwen en leren ze hun eigen mogelijkheden ontdekken. Een mooie stap volgens opvoeden volgens de Montessori-methode
Schoolgaande kinderen: Leren door ervaring
In de leeftijd van 6 tot 12 jaar ontwikkelen kinderen een steeds bredere interesse en een sterkere behoefte aan sociale interactie. Het Montessori Kind biedt praktische handvatten om deze fase op een bewuste manier te begeleiden:
- Ruimte geven voor eigen initiatief. Moedig je kind aan om zelf projecten te bedenken en uit te voeren. Denk aan een moestuintje starten of een eigen boek schrijven.
- Samenwerking en sociale vaardigheden bevorderen: Stimuleer groepsactiviteiten waarin ze leren samenwerken en conflicten oplossen.
- Schermen en afleiding minimaliseren. Montessori moedigt ouders aan om een evenwichtige schermtijd te hanteren en kinderen in plaats daarvan te betrekken bij betekenisvolle activiteiten.
In deze fase draait het om leren door ervaring. Kinderen hebben baat bij concrete ervaringen, zoals koken, natuurwandelingen en experimenten, die hun nieuwsgierigheid blijven prikkelen.
Dit deel heb ik zelf extra goed gelezen om wat tips te krijgen rondom de opvoeding van een puberdochter. Afzetten, zelf doen en meer verantwoordelijkheden krijgen hoort er allemaal bij. Maar in deze tijd waarin wij als gezin uit elkaar vallen en afzonderlijk opnieuw starten, heb ik veel aan de tip gehad om gevoelige onderwerpen te bespreken op een open en eerlijke manier. Want kinderen voelen alles en horen meer dan je denkt!
De puberteit: Autonomie en zelfreflectie – Opvoeden volgens de Montessori-methode
Ook met een puber in huis blijven de Montessori-principes relevant. Hoewel deze leeftijdsgroep niet expliciet wordt behandeld in de boeken van Simone Davies, kun je dezelfde basisprincipes blijven toepassen als je wil opvoeden volgens de Montessori-methode.
- Autonomie ondersteunen. Laat je kind meer verantwoordelijkheden op zich nemen, zoals het plannen van hun eigen schoolwerk of helpen met het huishouden.
- Een respectvolle dialoog voeren: In plaats van directe instructies geven, stel open vragen en moedig zelfreflectie aan.
- Een stimulerende omgeving bieden: Zorg ervoor dat je huis een plek blijft waar ze zich kunnen ontwikkelen, met bijvoorbeeld boeken, muziekinstrumenten of creatieve materialen.
Door vertrouwen te geven en ruimte te laten voor zelfontwikkeling, kun je je puber ondersteunen in hun zoektocht naar zelfstandigheid. En ja die overgang van directe instructies naar meer een sturende ondersteuning is soms lastig. De ene keer is je kind heel blij met de directe instructies en de andere keer krijg je een sneer van ja mama dat weet ik nu wel. Zolang je alles bespreekbaar maakt en samen goed verwoord dat het even wennen is deze nieuwe levensfase komt het allemaal goed!
Blijf praten en geef ruimte, ook juist om fouten te maken. Een onvoldoende voor een toets omdat ze te laat leren, te laat op de hobby omdat ze niet goed op de klok kijken, geen schone schoolspullen omdat ze het in hun tas hebben laten zitten, geen schone kleren omdat de vuile was op hun kamervloer ligt. Het hoort erbij! Zolang er geen gevaarlijke situaties ontstaan kun je ze prima fouten laten maken!
Opvoeden volgens de Montessori-methode
De Montessori-methode biedt waardevolle richtlijnen voor elke fase van de kindertijd. Door bewust een omgeving te creëren die zelfstandigheid en nieuwsgierigheid stimuleert, kun je je kind helpen om met zelfvertrouwen de wereld te ontdekken. Of je nu een baby hebt of een puber in huis, de kern blijft hetzelfde. Observeren, respecteren en ruimte geven voor groei.
Montessori kind, * en De montessori-baby * zijn te koop bij bol of bij bruna
Handige websites als je meer wilt weten over opvoeden volgens de Montessori-methode:
Heb jij ervaring met Montessori-opvoeding? Deel jouw inzichten en tips in de reacties!
Lees ook deze blogs
- Natuurspeelgoed
- sensory bottles
- Sensoryplay in de herfst
- Sensory bags
- Sensopathisch spel
- Spiegelblokken en sensorische blokken
- Sensorisch speelgoed 1 jaar
- sensomotorische speelrijst
- Sensopathisch speelgoed
