Toen ik van leerlingen lezers maken langs zag komen wist ik meteen dat ik dit boek wilde hebben. Ik vind het heel belangrijk om alle leerlingen lezers te maken. Leesonderwijs is voor mij de laatste jaren steeds belangrijker geworden en als je al het nieuws volgt gaat het juist in Nederland steeds verder achteruit. Wij zullen daar als volwassenen iets mee moeten en dit handboek voor krachtig leesonderwijs is daar denk ik een prettig boek bij die leerkrachten houvast kan geven om leesonderwijs vorm te geven.
Van leerlingen lezers maken samenvatting
HOE REALISEER JE EEN EFFECTIEVE LEESDIDACTIEK MET OOG VOOR ALLE LEERLINGEN?
OP WELKE MANIER ORGANISEER JE EEN LEESBELEID OP SCHOOL?
MET WIE KUN JE SAMENWERKEN OM EEN MOTIVERENDE LEESOMGEVING TE CREËREN?
Natuurlijk wil jij van al je leerlingen lezers maken. Want leerlingen die goed en graag lezen, leren vaak beter. De vraag is: hoe doe je dat nu concreet?
In Van leerlingen lezers maken maak je kennis met de pijlers van krachtig leesonderwijs. Je leert hoe je met het hele schoolteam een leesbeleid creëert dat inzet op een motiverende leesomgeving, effectieve leesdidactiek en gerichte leesmonitoring.
Dit handboek geeft je praktische handvatten om aan de slag te gaan in een doorgaande leeslijn. Van tips om ontluikende geletterdheid te stimuleren, over leesbegrip bevorderen met rijk tekstmateriaal, tot het opvolgen van leesontwikkeling en het maken van een leesplan.
Het is geschikt voor leerkrachten, directies, lerarenopleiders, pedagogisch begeleiders, onderwijsondersteuners, bibliotheekmedewerkers … Kortom voor iedereen die elke leerling – van jongste kleuter tot jongvolwassene – wil laten uitgroeien tot een vaardige en gemotiveerde lezer.
Opzet van leerlingen lezers maken
Ik volg op dit moment de opleiding vol van Lezen specialist jeugdliteratuur en hier wordt het belang van krachtig leesonderwijs ook erg benadrukt. Het boek van leerlingen lezers maken past hier erg goed bij. Het boek is verdeeld in 3 delen. Deel 1 gaat over het leesbeleid en hoe je dat samen als team neer kunt zetten. Deel 2 gaat over het krachtige leesonderwijs zelf en deel 3 gaat over het leesnetwerk. Deze opzet vond ik zelf prettig en ook verrassend dat het eerst begint met het beleid.
Vaak zie je in onderwijsboeken dat het eerst gaat over de inhoud en dan de laatste hoofdstukken over het beleid. Ik vond het verfrissend dat het nu andersom was. Het past ook wel bij de professional die zich wilt verdiepen. Je moet als team eerst duidelijk je visie op goed leesonderwijs bepalen. Dit kan namelijk voor elke school anders zijn. Aan de hand van je visie en wat nodig is bij jou op school ga je aan de slag met het beleid en vul je daarna je leesonderwijs krachtig in. De keuzes die je gaat maken hangen heel erg nauw samen met het beleid. Het is ook heel erg belangrijk om als team samen het beleid te maken en daar ook met zijn allen achter te staan. Anders krijg je dat in de ene klas er veel aandacht is voor het leesonderwijs en in de andere klas amper.
Beleid maken voor leesonderwijs
Bij het maken van beleid word je in het boek heel erg meegenomen. Je leest een stuk theorie, daarna krijg je vragen of een kijkwijzer die je kunnen helpen met het bepalen van je visie. Vervolgens lees je hoe een bepaalde school dit heeft aangepakt. Ik vind dat kijkje in de praktijk gekoppeld aan de theorie erg fijn. Zo zie je hoe andere scholen er mee aan de slag zijn gegaan. De kijkwijzers / vragen zijn ook heel helpend om in het team te bespreken bij het maken van het beleid.
Ik vond dit zelf het meest interessante hoofdstuk, omdat ik zelf ook bezig ben met beleid schrijven en tegen een aantal zaken aanloop. Dankzij van leerlingen lezers maken heeft dit me wel weer goede tips gegeven om verder met goed beleid aan de slag te gaan. Ook dat je in de school overal moet laten zien dat lezen belangrijk voor je is. Naar aanleiding daarvan heb ik een minibieb voor de school gezet en ook boeken in de teamkamer gelegd. Ik vond de tips heel boeiend en ook echt wel een aantal vernieuwende tips.
Krachtig leesonderwijs
In deel 2 van leerlingen lezers maken ligt de focus op de keuzes voor krachtig leesonderwijs. De belangrijke rol van de leerkracht wordt weer benadrukt. Het zichtbaar maken van lezen, de belangrijkheid van lezen staat ook hier weer centraal. Aan de hand van je visie maak je keuzes in het leesonderwijs zelf. Het stukje over monitoren vond ik erg belangrijk. Ik vind het toetsen op lezen, zoals je nu op veel scholen ziet niet passend bij het doel van leerlingen lezers maken. Vlot woordrijtjes lezen is niet heel motiverend en zorgt ook niet voor beter of correct lezen.
In groep 3 is vlot en vloeiend lezen zeker belangrijk, maar het racelezen wat een tijdje populair was zorgt niet voor leesmotivatie. Dat wordt in het boek zeker benoemd, en ook vooral de andere opties zoals de leerlingen goed volgen en leesgesprekjes. Het is belangrijk om voor elke leerling de juiste boeken te kiezen. Elke leerling heeft een boek waardoor hij of zij lezer kan worden. Vaak hebben ze die nog niet gevonden. Het is de rol van de lezende volwassene om dat boek te vinden.
Een sterk boek voor krachtig leesonderwijs
Ook vond ik het sterk dat er aangegeven wordt dat de tijd verlengt moet worden qua instructie en niet de doelen/ lat omlaag. Ook in dit deel krijg je wel veel praktische tips en kijkwijzers. Doorheen het hele boek lees je over een school en hoe die al die stappen vorm heeft gegeven. Dit blijft prettig om te lezen en je ziet ook voor welke keuzes de school heeft gestaan. Lezen binnen een context en zorgen dat het gekoppeld is aan de thema’s die je behandelt bij bijvoorbeeld wereldoriëntatie.
Je ziet ook in de praktijk dat steeds meer scholen die kant op gaan en dat er steeds meer geïntegreerd lesgegeven wordt. Door lezen ook te koppelen aan wereldopinie creëer je tijd in het lesrooster en zorg je ook dat er veel meer diepgang en betrokkenheid is bij het thema. Ik denk dat we hier in het basisonderwijs veel meer naar toe gaan werken. Dat zie je nu al bij nieuwe methodes en ook bij de nieuwe kerndoelen van slo die eraan gaan komen zie je dat er gestuurd gaat worden op de integrale aanpak waarbij lezen en werken met en rondom teksten centraal staat.
Leesnetwerk in van leerlingen lezers maken
In het derde deel van leerlingen lezers maken lees je over het leesnetwerk opzetten en hoe belangrijk het is dat er meerdere partijen betrokken zijn bij het maken van een leescultuur. Dit kan de bibliotheek zijn, maar ook ouders meer betrekken is erg belangrijk. Je krijgt in dit deel ook weer flink wat tips hoe je dit aan kunt pakken. Ze zeggen altijd dat je een dorp nodig hebt om een kind op te voeden en in het boek zeggen ze dat je een dorp nodig hebt om van een kind een lezer te maken. Zien lezen doet lezen dus de rol van de lezende volwassenen is erg belangrijk.
Conclusie van leerlingen lezers maken
Ik vond van leerlingen lezers maken een heel prettig boek over krachtig leesonderwijs. Een deel is natuurlijk niet nieuw en heb je waarschijnlijk al vaker gehoord of gelezen. Vooral als je hier zelf als professional mee bezig bent. Wat ik sterk en vernieuwend aan dit boek vond was de keuze om beleid eerst te zetten. Dit geeft wel aan hoe belangrijk de auteurs dat vinden en ik deel die visie wel. Ik heb op meerdere scholen gewerkt en je merkt echt het verschil als er een gedeelde visie op lezen is of als die er niet is. Dit heeft ook vaak invloed op de resultaten.
Daarnaast zijn de kijkwijzers en tips echt handig. Ook om met het team te delen als die niet het hele boek willen lezen. Al vind ik eigenlijk dat elke professional die iets met lezen te maken heeft dit boek zou moeten lezen, maar willen ze dat niet dan kun je met de kijkwijzers in ieder geval praktisch aan de slag. Ook met de wens van scholen om steeds meer met kwaliteitskaarten te werken helpt het om die kijkwijzers te gebruiken om je kwaliteitskaart op te stellen. De tips zijn heel praktisch en kun je bij wijze van de volgende dag al gebruiken. Het theoretisch kader is fijn en alle woorden en begrippen zijn goed uitgelegd. Zo kun je ook het boek gebruiken als je nog niet zo in de materie zit. Een praktisch handboek dat op elke school in de teamkamer zou moeten liggen.
Om af te sluiten het volgende stukje van Stijn Depaepe wat mij meteen erg aansprak en ook de visie van het boek kort samenvat.
Specificaties Van leerlingen lezers maken
Auteur: Iris Vansteelandt, Jona Hebbrecht | Uitgeverij: Lannoo Campus | Eerste uitgave: 02-10-2023 | 9789401490023 | 320 pagina’s | Meer informatie bij je lokale boekhandel of via deze link bij bol of bij bruna
Lees ook deze blogs
- leestips voor ouders
- Leesonderwijs in groep 3
- Het handboek van vergeten vaardigheden, praktisch en voor urenlang vermaak
- Leesbingo meivakantie
- leren lezen met woezel en pip
- boekskes
- tijdschriften voor kinderen
- Lezen leuk maken
- Kinderboekenweek 2025
