WOW Ik heb autisme – een informatief werkboek voor kinderen

Mijn dochter van 9 heeft sinds kort de diagnose ASS gekregen. WOW Ik heb autisme kwam dan ook met een goede timing ons gezin binnen. Ze heeft er veel houvast aan, vindt er herkenning in en krijgt taal voor dingen die lastig uit te leggen zijn. Ik laat je graag wat meer van dit kleurrijke, informatieve, (werk)boek zien.

WOW Ik heb autisme

Die uitspraak vond ik eerst best een beetje lastig. Ik was voor mijn dochter namelijk niet op zoek naar een boek vol ‘halleluja wat is het toch leuk om autisme te hebben’. Dat is ook niet het geval bij WOW Ik heb autisme. Het is een heel realistisch, duidelijk boek. Voordat ik meer ga vertellen over hoe wij het in ons gezin hebben ingezet, zal ik wat meer informatie geven over het werkboek.

Informatie op de achterflap – geschreven voor het kind

Het gevoel dat je er soms niet bij hoort zul je vast wel herkennen. Anders zijn is niet altijd makkelijk. Bij de meeste kinderen lijken een heleboel dingen vanzelf te gaan: als de leerkracht ineens beslist om de zwemles te vervangen door een rekenles hebben ze daar geen problemen mee. En als iemand hun een vraagt stelt, hebben ze meteen een antwoord klaar. Zulke dingen zijn voor jou soms moeilijk om te begrijpen. Je moet al heel hard nadenken om te weten hoe je zo’n probleem moet aanpakken en vaak kom je er helemaal niet uit.

Je leest dit wellicht om je ASS (afkorting van Autisme Spectrum Stoornis) hebt, maar WOW, je hebt autisme! Dat wil in de eerste plaats zeggen dat jij heel uniek bent. Maar het betekent ook dat je sommige situaties lastig of zelfs moeilijk vindt.

We hebben goed nieuws voor jou! In dit boek geven we je een aantal tips die kunnen helpen tijdens moeilijke momenten of in vervelende situaties. Maar we leggen ook uit wat jouw sterke kanten zijn en geven je tussendoor leuke weetjes. Ga je mee op ontdekkingstocht?

Indeling van het boek

Het boek is opgedeeld in verschillende delen. Het start, hoe lekker duidelijk, met het hoofdstuk ‘Het begin van het boek’. Hierin staat uitgelegd wat je precies met dit boek kunt. Ook staat daar meer nuance in dan in de achterflap. Bijvoorbeeld dat sommige situaties wel voor het kind gelden en andere niet, omdat elk kind met autisme uniek is en er veel verschillen bestaan. Er staat heel mooi “Af en toe zul je dus even moeten nadenken past dit stukje bij mij of niet? Je kunt het ook eens bespreken met iemand die jou goed kent”.

In het eerste deel staat ook aangegeven wat de picto’s betekenen. Er is zelfs een picto voor een grapje. Als er een grapje wordt gemaakt, wordt dit dus aangegeven. Daarnaast zijn er picto’s voor tips en voor interessante weetjes. In het eerste hoofdstuk staan ook tips aangegeven die je kunt gebruiken tijdens het lezen. Bijvoorbeeld dat je het boek ook met volwassenen door kunt nemen, je niet alle tips moet gebruiken, je grapjes ook kunt gebruiken bij je vrienden en er worden verwachtingen getemperd “Dit boek zal zeker niet al je problemen oplossen”.

Naast de inhoudsopgave (linksboven) is er ook een uitgebreidere inhoud weergegeven door middel van situaties. Het kind kan kijken waar hij/zij tegenaan loopt en kan hierbij het juiste hoofdstuk vinden. Ideaal!

Inzoomen op een hoofdstuk uit WOW Ik heb autisme

Laten we samen eens inzoomen op een hoofdstuk uit WOW IK heb autisme. Ik kies voor WOW, die pijn kan ik wel aan. Dat is namelijk een situatie waarin mijn dochter zich herkent. Pijn beleeft zij veel intenser en maakt haar ook angstig. Het hoofdstuk start met een illustratie, alle illustraties zijn gemaakt door Isabelle Geeraerts, en een algemene beschrijving. Bij dit hoofdstuk wordt je lichaam vergeleken met een machine. Deze machine doet het meestal goed, maar soms gaat er iets defect. Pijn of ziek worden is het gevolg. Dat is een onbekend gevoel en daarvan kun je ongerust worden.

Na dit algemene deel worden er tips gegeven. Dit is kort en bondig beschreven, waarbij een aantal woorden uitgelicht worden in de vormgeving. Heel handig gedaan, want dat geeft bij het ‘scannen’ van de bladzijde een goede samenvatting. Wat ik heel fijn vind is de directe wijze waarop er wordt gesproken tegen het kind. Dit geeft duidelijkheid. Bijvoorbeeld:

“Zeggen dat je pijn hebt op je ziek voelt, betekent niet dat je de hele tijd moet lopen zeuren. Voortdurend klagen zal echt niet helpen om de pijn te verminderen. Bovendien gaan de mensen in je omgeving dan wat nerveus worden.” Dank u WOW Ik heb autisme. Mijn dochter heeft namelijk het klagen echt gereduceerd hierna. Hierna kan ik het zijn/haar eigen WOW-supertip kwijt. Dit kan een van de voorgaande tips zijn, of een eigen verzonnen tip. Mijn dochter zet hier de tips die ze daadwerkelijk in gaat zetten.

Het hoofdstuk sluit af met een mop en met een weetje.

Als het allemaal te veel wordt

Na 15 heel herkenbare, specifieke hoofdstukken volgen er nog een aantal algemene hoofdstukken. Eén daarvan is ‘Als het allemaal te veel wordt’. Hierin wordt beschreven dat het kind nu veel heeft gelezen en uitgeprobeerd, maar dat dit niet betekent dat het altijd goed zal gaan. Je best doen is geen garantie voor een makkelijk(er) leven. Er wordt op een mooie manier ingegaan op het praten over je problemen. Het kind kan zelf benoemen welke volwassene(n) hij/zij hiervoor uitkiest. Daarbij wordt weer heel realistisch aangegeven dat antwoorden niet altijd meteen zullen komen, omdat de vraag die je stelt soms lastig is of dat de ander het druk kan hebben.

Dan volgt nog “Wow ik heb dit boek bijna uit” waarin het kind terugblikt op alles wat hij/zij heeft geleerd en is er nog een leestip, waarbij de auteur Luc Descamps een teaser geeft voor een boek dat hij heeft geschreven: Geheime opdracht.

Hoofdstuk voor volwassenen

Ja, je leest het goed. Er is ook een saai hoofdstuk voor volwassenen opgenomen in WOW Ik heb autisme. Hierin staan tips voor ouders hoe ze dit boek kunnen inzetten en ook wat uitgangspunten. Bijvoorbeeld:

• Dit boek is bedoeld voor normaal begaafde kinderen met autisme van 8 tot 12 jaar.
• Humor is belangrijk, daarom zijn er heel wat grapjes opgenomen in het boek. Hiermee wil men vooral aangeven dat we niet altijd vreselijk ernstig moeten zijn. Het kind is wie het is en heeft behoefte aan die zonnige glimlach.
• De auteur probeert tegemoet te komen aan de honger naar kennis die veel kinderen hebben. Dat is daarom niet altijd de ‘klassieke kennis’. Het is gerelateerd aan de onderwerpen die worden besproken.
• De tips zijn vaak heel algemeen. Dat maakt ze breed inzetbaar, bijvoorbeeld thuis en op school. Maar ze zijn daardoor ook soms wat abstract voor een jong autistisch brein. Het vraagt om begripvolle ondersteuning van een volwassene. Het kind wordt aangespoord het boek te bespreken met een ouder. Ook kun je als ouder je kind herinneren aan het gebruiken van een tip.
• Het boek is geschikt voor kinderen die iets met humor kunnen en ook een basis aan taalvaardigheid heeft.
• Het is van groot belang dat het kind weet dat het autisme heeft.

Wat vinden wij van WOW Ik heb autisme?

Ik vind het een heel aantrekkelijk boek om door te nemen. Het is kleurrijk, niet stigmatiserend en geeft veel opening tot gesprek met mijn dochter. Zij is overigens hoogbegaafd, waardoor het lijkt alsof ze niet ‘in de beschreven doelgroep past’, dit is voor ons echt niet waar gebleken. Zij heeft er veel aan gehad.

Wat ik prettig vind is dat er kaders worden gegeven. Verwachtingen worden helder gemaakt vooraf, de picto’s zijn duidelijk en de tips zijn niet overweldigend. Wel denk ik dat het van groot belang is dat je als ouder betrokken bent. Ik merk aan mijn dochter dat het anders te weinig beklijft.

Mijn dochter vond het boek ontzettend leuk en herkenbaar. “Het lijkt wel alsof sommige hoofdstukken speciaal voor mij zijn geschreven, zoals die over pijn en ziek zijn. Maar ook die over eten, boze mensen en feestjes. Ik heb er niets in geschreven, dat vind ik zonde. Maar er over praten helpt ook al heel erg. Het boek ligt op mijn kamer en ik kan er steeds even in lezen. Het is heel duidelijk waar ik dan precies naar moet zoeken. Wel vind ik het een beetje gek dat er geen picto van grapje staat bij een mop”.

Specificaties WOW Ik heb autisme

Auteur: Luc Descamps | Illustraties: Isabelle Geeraerts | Uitgever: Pelckmans | mei 2024 | 9789463106382 | meer informatie bij je lokale boekhandel, via bol* of bruna.nl

• Autismeweek 2024 – voor meer kennis en begrip rondom autisme