Lee Miller, een Vogue top fotomodel wordt een gevierd oorlogscorrespondent

Vele zullen de naam Lee Miller alleen kennen als beroemd fotomodel. Weinige weten echter dat ze ook oorlogsverslaggeefster was voor de Vogue ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. Tijdens deze periode maakte ze wel een heel bijzondere, noem het schokkende foto: Lee Miller in Hitler’s Bathtub. Een prachtige foto maar ik heb er toch altijd een dubbel gevoel bij op het moment dat ik de afbeelding weer eens ergens tegenkom. Is het nu smakeloos, cynisch, schokkend of als kunst bedoeld? Nu er een film over Lee Miller, ‘Lee’, in de bioscoop draait, hoop ik het antwoord daar te kunnen vinden.

Hier gaat de film ‘Lee’ over

Na een succesvolle carrière als model en mode-icoon gaat Lee Miller tijdens de Tweede Wereldoorlog aan de slag als een oorlogsfotograaf. Ze legt de gruwelijkheden van de oorlog vast, voor het modeblad Vogue. Van de soldaten aan de frontlinies tot de verschrikkingen van de concentratiekampen. Hierbij toont ze niet alleen de wreedheid van de oorlog, maar ook de veerkracht van de slachtoffers. Ze betaalt hiervoor een hoge persoonlijke prijs. Waaronder die, waarbij ze wordt geconfronteerd met een trauma uit haar verleden.

Wie was Lee Miller?

Lee Miller werd geboren op 23 april 1907 in New York. Haar vader was amateurfotograaf en zo kwam Lee al vroeg in aanraking met zowel het maken van foto’s, als het model staan voor fotografie. Haar vader maakte, zelfs tot in haar twintigste, naaktfoto’s van haar.  Na Millers dood zegt haar broer in een interview dat Lee als zevenjarig meisje door ‘een vriend van de familie’ was verkracht. Het gerucht gaat dat dat Lee’s vader zelf wel eens geweest zou kunnen zijn. Ondanks deze traumatische ervaring, heeft ze wel veel camera ervaring opgedaan. Dat is dan weer doorslaggevend voor het moment waarop ze in 1927 voor het eerst in contact komt met Condé Nast, oprichter en uitgever van Vogue.

Van assistent tot muze en uiteindelijk een eigen fotostudio

Nog datzelfde jaar staat ze op de cover van Vogue en werkt ze met topfotografen als Steichen. Het is Steichen die Lee naar Parijs, naar Man Ray, stuurt. Daar zal ze drie jaar lang het vak van fotograaf leren, werd ze zijn assistente, muze en geliefde. Toch keert ze terug naar New York waar ze een eigen fotostudio opstart. Ze trouwt, ze scheidt, ze trouwt. Daarnaast heeft ze nog talloze verhoudingen.

Wanneer de Tweede Wereldoorlog uitbreekt woont Lee Miller in Londen. Ze stapt naar de redactie van Vogue om te solliciteren als fotografe. De hoofdredacteur Audrey Withers, goed gespeeld door actrice Andrea Riseborough, is altijd al gecharmeerd geweest van Lee, en neemt haar aan. Ze begint met fotograferen van, vooral vrouwen, die werkzaam zijn bij de hulp- en beschermingsdiensten gedurende de bombardementen op Londen.

Vakmanschap en lef brengen Lee Miller tot aan het front

Door haar doorzettingsvermogen, vakmanschap en lef weet ze de belangrijkste officieren ervan te overtuigen dat ze reportages kan maken aan het front. Samen met de joodse fotograaf David Scherman van ‘Life Magazine’, wordt ze naar Frankrijk gestuurd. Davids rol, gespeeld door acteur Andy Samberg, is een van de beste rollen in de film ‘Lee’. Ze volgen de troepen na de landing in Normandië, komen in een Weens kinderhospitaal, en zijn bij de executie van de Hongaarse premier Laszló. Op 30 april 1945 zat ze bij toeval in de badkuip van Hitler, nadat ze dagenlang door Dachau had gelopen, om een indrukwekkende fotoreportage voor de Vogue, te maken. De ongepoetste laarzen en het uniform voor het bad geven dit weer.

Het wat gekunstelde begin is aan het einde zo logisch

De gehele reis die ze samen met de joodse fotograaf David maakt, wordt behoorlijk chronologisch op het doek gebracht. Daar waar het in het begin van de film nog wat struggelen en zoeken is, komt er nu een echte lijn in. Bij aanvang van de film ‘Lee’ wordt de oudere Lee Miller geïnterviewd, door een voor de kijker, onbekende. Hij vraagt naar haar leven en hoe ze de vrouw is geworden zoals de meeste haar kennen; onafhankelijk en gedreven. Actrice Kate Winslet is verantwoordelijk voor deze rol en komt in deze fase nog wat geforceerd en gekunsteld over. Echter wanneer ze de jongere Lee Miller gaat spelen speelt ze haar rol met verve. Langzaamaan zie je Lee Miller dan ook, hoe ouder ze wordt, afglijden. Ze wordt stuurs, kortaf en keert in zichzelf. Nu klopt het einde dan ook met het wat moeizame begin van Kate Winslet.

Het onvoorstelbare voorspelbaar maken

De film ‘Lee’ laat vooral de wanhoop van Lee Miller zien. Haar drang om alle gruwelijkheden te willen verwoorden in haar fotoreportages. Het geeft haar onmacht en frustratie weer. Ze wil de wereld laten zien wat de Duitsers voor gruwelijkheden hebben begaan. Het onvoorstelbare tot iets voorstelbaars maken. Ze beseft zich echter steeds meer dat alleen diegene die erbij waren, pas echt weten hoe het was. Dit gegeven en het trauma uit haar jeugd zorgen er, volgens een vriendin, voor dat Lee Miller aan de drank en andere middelen raakt. Hierdoor wordt ze op z’n zacht gezegd een onsentimenteel en moeilijk mens.

‘Lee’ is geen gemakkelijke film maar wel heel belangrijk

De film ‘Lee’ is geen gemakkelijke film. Nergens is een lichtpuntje en dat breekt voor de kijker soms op. Het is tevens ook de waarheid. De oorlog maar zeker ook het leven van Lee Miller is niet over rozen gegaan. Het is jammer dat de film ‘Lee’ dat belangrijke gedeelte uit haar leven toch wel grotendeels weglaat. Maar goed de regisseur moest keuzes maken, om er uiteraard geen drie uur durend, lang drama van te maken. En Ellen Kuras heeft het beste van het beste laten zien.

Aan het einde komt alles goed samen. Het is een film waarvan ik hoop dat vooral veel twintigers en dertigers hem gaan bekijken. Want wat toen, bijna tachtig jaar geleden, gebeurde, is in feite nu al weer gaande. Daarnaast wil ik zeker nog even een heel groot compliment maken voor de kostuums die tijdens de opnames van de film ‘Lee’ gedragen werden. Die zijn Oscar-waardig.

Kijk hier alvast naar de trailer

Details over de film LEE

Distributeur: Searchers
Releasedatum : vanaf 10 oktober 2024 in de Nederlandse bioscopen
Speelduur: 116 minuten
Taal: Engels, Nederlands ondertiteld
Classificatie: 12
Genre: Drama, Biografisch
Regie: Ellen Kuras
Acteurs: Kate Winslet, Alexander Skarsgård, Marion Cottilard, Andrea Riseborough, Andy Samberg, Josh O’Connor, Noémie Merlant

Klik hier voor meer filmnieuws

• Führer und Verführer, een film over opruiende propaganda
• De Middagvrouw, een mythe onder de zon
• Verdwenen Stad, een nieuwe kijk op de Amsterdamse Joodse deportatie
• Films voor volwassenen in de bioscoop – een overzicht 2024