De Gaulle: Liberté een eigenzinnige generaal in de strijd

Naar sommige films ga je nu eenmaal met iets meer voorkennis dan andere. Jaren geleden bezocht ik, samen met mijn moeder, het huis van Charles de Gaulle. Ook reden we naar zijn graf op de begraafplaats van Colombey-les-Deux-Églises. Wellicht keek ik juist daardoor met extra belangstelling naar de docufilm ‘De Gaulle: Liberté’. Het tweede deel in een episch tweeluik over een van de meest bepalende en patriottische figuren uit de Franse geschiedenis. Als je namelijk ooit bij zo een historische plek hebt stil gestaan, krijgt een personage toch net iets meer gezicht.

Inhoudsopgave

Dit is het verhaal van de tweeluik ‘De Gaulle’

In het eerste deel, De Gaulle: Résistance, zagen we hoe Frankrijk in 1940 onder de Duitse aanval bezweek en hoe de relatief onbekende generaal De Gaulle weigerde zich bij de nederlaag neer te leggen. Vanuit Londen groeide hij uit tot het gezicht van Vrij Frankrijk. Zijn beroemde oproep van 18 juni 1940 vormde het begin van een lange en moeizame strijd. Hierin stond hij niet alleen tegenover nazi-Duitsland, maar botste hij ook regelmatig met de Britten en Amerikanen. Het eerste deel liet vooral de geboorte van de mythe zien: een koppige, eigenzinnige man die ervan overtuigd was dat Frankrijk moest blijven vechten. Het tweede deel ‘De Gaulle: Liberté’– pakt die draad mooi verder op.

Het is inmiddels 1943 en de oorlog krijgt een andere wending. ‘De Gaulle: Liberté’ begint als Frankrijk zich over geeft aan het Duitse leger en de wapenstilstand tekent. Te midden van de chaos weigert één man zich neer te leggen bij de situatie: generaal de Gaulle. Als kersverse staatsvijand vlucht hij – zonder leger, steun noch hoop – naar Londen om de scherven van zijn gevallen vaderland op te rapen. De Gaulle heeft één rotsvast geloof: een nieuw vrij Frankrijk en Europa dat zijn wapens niet neerlegt tegen Nazi-Duitsland.

‘De Gaulle: Liberté’ is beter in balans dan ‘Résistance’

En daar zit voor mij meteen de grootste kracht van deze tweede film. Het verhaal van ‘De Gaulle: Liberté’ voelt groter, spannender en beter in balans, dan het eerste deel. De scènes rond de Résistance geven het geheel bovendien een menselijker gezicht. Jean Moulin, gespeeld door Félix Kysyl, maakt indruk en Niels Schneider zet een zeer overtuigende en charismatische Leclerc neer.

Maar boven alles staat toch echt het personage van De Gaulle, gespeeld door acteur Simon Abkarian. Wat een goede vertolking. Hij probeert niet zomaar een historische figuur na te doen, maar maakt van De Gaulle een koppige, trotse en soms bijna onmogelijke man. Juist die menselijke tekortkomingen maken hem interessant. Al doet het bij tijd en wijle ook wel een beetje clownesk aan, en schoot het een enkele keer door na een scène die zo uit de serie ‘Allo Allo’ hadden kunnen komen.

Anamaria Vartolomei — Acteur Simon Abkarian

Oorlogstaferelen worden overtuigend overgebracht

Ook visueel heeft ‘De Gaulle: Liberté’ veel te bieden. Regisseur Antonin Baudry filmt de grote oorlogstaferelen met zichtbaar meer overtuiging dan in het eerste deel. Daarnaast durft hij tijd te nemen voor overleg, spanning en stilte. Het geeft de film een klassieke, bijna ouderwetse oorlogsepos-uitstraling.
Toch is ook ‘De Gaulle: Liberté’ geen perfecte film. Met ruim tweeënhalf uur is het verhaal behoorlijk lang en sommige historische gebeurtenissen worden alsnog, noodgedwongen, snel afgehandeld. Ook blijft de rol van vrouwen opvallend beperkt, terwijl juist vrouwen een belangrijke bijdrage leverden aan het Franse verzet.

Liberté, Egalité e Fraternité

Echter overheerst bij mij vooral enthousiasme. ‘De Gaulle: Liberté’ is een ambitieuze, indrukwekkende en bij vlagen ontroerende historische film. Een film over oorlog, maar uiteindelijk vooral over vrijheid. En misschien is dat precies waarom deze tweede De Gaulle-film zo goed blijft hangen. Want wie hunkert er nu niet naar liberté, egalité e fraternité?!