Het is 12 september 1944 als het eerste dorp van Nederland, Mesch in Zuid-Limburg, wordt bevrijd door de geallieerden. Langzaam maar gestaag, helaas nog wel met veel geweld en nog een afschuwelijke koude winter, wordt de rest van Nederland bevrijd op 5 mei 1945. Dit jaar is dat 80 jaar geleden en dat wordt door heel Nederland herdacht, maar ook gevierd. Er verschijnen boeken, er zijn theatervoorstellingen, films, documentaires en ook musea sluiten zich hierbij aan. Zo ook het Mauritshuis in Den Haag. Zij hebben de indrukwekkende tentoonstelling ‘Huis in de storm – Museum in oorlogstijd’ opgezet.
Van 13 februari tot 29 juni 2025 in Mauritshuis – Den Haag
‘Huis in de storm – Museum in oorlogstijd’ is te bezoeken van 13 februari tot 29 juni 2025.
Wij, van MamaScrapelle, mochten de tentoonstelling op 11 februari al bezoeken. We werden zeer hartelijk ontvangen door Martine Gosselink, algemeen directeur van het Mauritshuis. Na de toelichting door Quentin Buvelot, hoofdconservator en samensteller van de tentoonstelling, nam Madeleine Maatstap het woord tot zich. Zei vertelde over het logboek voor kinderen, dat hun tijdens, maar zeker ook nog na de tentoonstelling, van allerlei informatie en opdrachten voorziet. Dit logboek is in overleg met verschillende scholen en conform Stichting Leerplan Ontwikkeling samengesteld. En het ziet er niet alleen fantastisch uit, het zijn ook uitdagende en interessante opdrachten.
Directeur verborg vele dure schilderijen in een kluis
Door middel van foto’s, film, tekst, het originele logboekje, schilderijen en geluidsfragmenten neemt de tentoonstelling ‘Huis in de storm – Museum in Oorlogstijd’ de bezoeker mee terug de tijd in. De directeur uit die tijd, Wilhelm Martin, had al een voorgevoel dat het wel eens helemaal mis kon gaan. Daarom liet hij vanaf 1939 al verschillende schilderijen opbergen. Hiervoor liet hij een kluis aanleggen in het museum. Daar hebben al die jaren, zonder dat de Duitsers er een vermoeden van hadden, verschillende stukken veilig opgeborgen gelegen. Ook liet hij diversen museumstukken naar Zandvoort vervoeren.
Dit deed hij allemaal omdat het Mauritshuis zich midden in het politieke machtscentrum van de nazi’s bevond. Werkelijk alle gebouwen rondom het musea waren geconfisqueerd door de Duitser. Ook het Mauritshuis werd regelmatig overgenomen voor propagandiste tentoonstellingen. Zo was er de tentoonstelling ‘Lezen maakt rijkt – Het Duitsche boek van Heden. Hier werden honderden Duitse boeken getoond, waaronder ‘Mein Kampf’. Hiervan is een exemplaar te zien in een vitrine bij de expositie van ‘Huis in de storm – Museum in oorlogstijd’.
Wonen als 11-jarige in het Mauritshuis
Maar er gebeurde meer. Om dit alles in goede banen te leiden had de directeur een goede administrateur nodig. Die vond hij in Mense de Groot. Samen met zijn vrouw en vijf kinderen, waaronder zijn zoon Menno, bewoonden zij het souterrain van het Mauritshuis. Menno was 11 jaar oud en heeft zo een hele goede herinnering aan die jaren van de bezetting. Daarnaast bleek zijn vader een nauwgezet ‘logboek’ bij te houden. Hierin staat per datum precies vermeld wat er allemaal gebeurde. Dit logboek werd gevonden tijdens het opruimen van de bibliotheek van het Mauritshuis. Het werd de inspiratie voor de tentoonstelling ‘Huis in de storm – Museum in oorlogstijd.’
Huis in de storm – Museum in oorlogstijd Indrukwekkend, interessant en leerzaam
Nu tachtig jaar later zijn de aantekeningen van Mense de Groot en de herinneringen van de toen 11-jarige Menno samengebracht tot een zeer indrukwekkende, leerzame en interessante tentoonstelling. Alhoewel ‘Huis in de storm – Museum in Oorlogstijd’ niet heel groot is, is er genoeg te zien en te beleven. Zeker aan informatie is er geen gebrek. De kluis bij aanvang verbergt nu ‘schatten’ op beeld. Door middel van een joystick kun je een zoeklicht op een onderwerp laten schijnen. Een kinderstem, die Menno voor moet stellen, verteld hier dan een anekdote bij. Deze verhaaltjes berusten dus op waargebeurde feiten. Zo hoor je wat Menno in de Hofvijver deed en waar hij zijn konijnen verzorgde.
Originele logboek van Mense de Groot
Wanneer je verder de eerste zaal in loopt tref je daar de maquette van het Mauritshuis. Prachtig in een glazen kubus boven een plattegrond van het centrum van de stad geëtaleerd. Eromheen is een plattegrond van de omgeving te zien. Hierop is aangegeven welke gebouwen er allemaal waren ingenomen door de Duitsers. Grote foto’s hangend aan het plafond geven de inname van Den Haag weer en in een vitrine ligt het originele opschrijfboekje van Mense de Groot. Op de grond zijn pijltjes met nummertjes te zien. Deze verwijzen naar de informatie en de opdrachten die staan in het logboek wat hoort bij ‘Huis in de storm – Museum in Oorlogstijd.’
Een triest aangezicht
Vervolgens loop je langs belangrijke schilderijen en propaganda tentoonstellingen. Aan het einde is er een grote muur waarop de lege lijsten in een zaal te zien zijn. Een triest aangezicht en zo ervaar je dat ook echt als bezoeker. Voor deze wand is een groot beeldscherm te zien. Hier wordt om de zoveel tijd het interview getoond. Dit deed hij samen met zijn kleindochter en ging over zijn periode in het Mauritshuis. Ongelooflijk indrukwekkend is dat gesprek. Je ziet een trotse Menno, die ten tijde van de opname 93 jaar is. Hij verteld korte anekdotes en de beelden versterken de emoties. Emoties van ongeloof, verdriet, angst en zelfs trotsheid. Ook als bezoeker, en dat ervaarde ik niet alleen maar hoorde en zag ik ook om me heen, ervaar je veel emoties bij ‘Huis in de storm – Museum in Oorlogstijd.’
Napraten op school of thuis, en nog verder onderzoek doen
Om het uiteindelijk kort en duidelijk samen te vatten: ‘Huis in de storm – Museum in Oorlogstijd’, is een zeer indrukwekkende, leerzame en mooie tentoonstelling. Ikzelf vond hem wel wat kort, hou daar wel rekening mee. Aan de andere kant zie ik zeker de link met schoolbezoeken. Het fijne van het logboek is namelijk dat je bij terugkomst op school of thuis nog aan de slag kunt met het logboek. Wellicht ga je voor bepaalde vragen, of dingen die je in het logboek ontdekt nog wel eens terug naar het Mauritshuis.
Huis in de storm – Museum in oorlogstijd Een absolute aanrader!
De logboekjes voor de tentoonstelling ‘Huis in de storm – Museum in oorlogstijd’ kunnen bij de balie gratis opgehaald worden. Kinderen worden door de opdrachtjes bewust gemaakt van de beslissingen die genomen moesten worden tijdens deze beangstigende periode. De vraag is dan bijvoorbeeld om zelf na te denken wat ze zouden doen in zo een situatie als die van 1940-1945. Voor jong en oud is het dus een onderhoudende tentoonstelling die ontroert maar ook aanzet tot denken. Een aanrader!
Algemene informatie Huis in de storm – Museum in oorlogstijd
Tentoonstelling: Het huis in de storm – Museum in oorlogstijd | Locatie: Mauritshuis – Den Haag | Leeftijd: 8+ | Familie-uitje | Duur: 45-60 minuten | Voor meer informatie kun je naar de website van Mauritshuis
Kom je van ver en wil je ook overnachten in de buurt? Genoeg keuze bij Booking!
Bij DagjeuitDeal krijg je korting voor je bezoek
Lid van de Vriendenloterij? Dan ga je gratis nar het Mauritshuis
